Meld u aan

Oorzaken van alzheimer

Lees wat er bekend is over de oorzaken van alzheimer, welke risicofactoren u zelf kunt beïnvloeden en hoe u kunt meedoen aan onderzoek naar nieuwe middelen.

Twee minuten. Na het aanmelden belt een onderzoeksmedewerker u binnen een week.

Wat is de oorzaak van alzheimer?

Bij Progress lopen meerdere onderzoeken naar middelen die aangrijpen op amyloid, tau en het ontstekingsproces.

In de hersenen van iemand met alzheimer klonteren twee eiwitten samen: amyloid hoopt zich op tussen de cellen, en tau verstoort ze van binnenuit. Die schade begint jaren voordat iemand iets merkt. Maar waardoor dat proces begint, is nog niet volledig duidelijk. Steeds meer onderzoekers denken dat het antwoord deels buiten de hersenen ligt: alzheimer ontstaat niet alleen in de hersenen.

Waarom Progress

  • Niet in een ziekenhuis, maar dichtbij huis
  • Een vast team dat u bij naam kent
  • Extra controles van uw gezondheid
  • Soms als één van de eersten toegang tot een nieuw middel
  • Reis- en parkeerkosten vergoed
  • U beslist, en stoppen kan altijd

Bekende risicofactoren

Niemand kiest ervoor om alzheimer te krijgen. Wel zijn er factoren die de kans verhogen.

  • Ouder dan 65 jaar
  • Hoge bloeddruk, diabetes of hoog cholesterol
  • Weinig bewegen of overgewicht
  • Roken
  • Weinig sociale contacten
  • Slecht horen

Meer over de oorzaken van alzheimer

Wat er in de hersenen gebeurt

Amyloid is een eiwit dat zich bij iedereen in de hersenen vormt. Bij alzheimer wordt het niet goed opgeruimd en klontert het samen tot plaques. Die plaques verstoren de communicatie tussen hersencellen. Tau is een eiwit dat ervoor zorgt dat zenuwcellen stevig blijven en goed blijven werken.  Bij alzheimer raakt het beschadigd en vormt het kluwens in de cellen. Samen zorgen amyloid en tau voor het afsterven van hersencellen, en dat proces is op dit moment niet omkeerbaar.

Alzheimer ontstaat niet alleen in de hersenen

Onderzoekers uit Kopenhagen ontdekten dat genen die bij alzheimer een rol spelen ook actief zijn buiten de hersenen: in de huid, de darmen en de longen. Dat zou kunnen betekenen dat het afweersysteem of ontstekingen elders in het lichaam het proces in de hersenen op gang brengen. Het is nog niet bewezen, maar het opent nieuwe wegen voor onderzoek. Andere onderzoekers kijken naar de rol van tandvleesontsteking en van veranderingen in de darmen.

Hoe krijgt u alzheimer? De risicofactoren

Niemand kiest ervoor om alzheimer te krijgen, en niemand is er schuldig aan. Wel zijn er factoren die de kans verhogen:

  • Leeftijd. De kans verdubbelt ongeveer elke vijf jaar na het 65e levensjaar.
  • Hart en bloedvaten. Hoge bloeddruk, diabetes en hoog cholesterol verhogen het risico, waarschijnlijk doordat ze ook de bloedvaten in de hersenen aantasten.
  • Leefstijl. Weinig bewegen, roken, overgewicht en eenzaamheid hangen samen met een hogere kans. Dat betekent niet dat bewegen de ziekte voorkomt, maar het kan bijdragen.
  • Gehoor en sociale contacten. Slecht horen en weinig contact met anderen komen bij ouderen vaak voor en zijn beide gekoppeld aan een hogere kans op dementie.

Is alzheimer erfelijk?

In de meeste gevallen niet rechtstreeks. Er bestaat een zeldzame vorm die in families voorkomt en meestal tussen het 30e en 60e levensjaar begint. Die vorm komt bij minder dan 1 op de 100 mensen met alzheimer voor.

Bij de gewone vorm speelt de genetische variant APOE4 een rol. Wie die variant draagt, heeft een verhoogde kans, maar het is geen oorzaak: de meeste dragers krijgen de ziekte niet. Heeft u zorgen over erfelijkheid, bespreek dat met uw huisarts; die kan u verwijzen naar een klinisch geneticus.

Onderzoek geeft kansen

Hoe meer we begrijpen van de oorzaken, hoe gerichter de nieuwe middelen worden. Bij Progress lopen meerdere onderzoeken naar middelen die aangrijpen op amyloid, op tau, of op het ontstekingsproces. U doet mee bij ons, niet in een ziekenhuis, met een vast team dat u bij naam kent. Wie meedoet aan zo’n onderzoek draagt bij aan het antwoord op de vraag die deze pagina stelt.

Bekijk de lopende alzheimeronderzoeken

Zo werkt meedoen, stap voor stap

Vrijblijvend aanmelden

Twee minuten, thuis. Na het aanmelden hoort u binnen een week van ons.

Wat er na uw aanmelding gebeurt

Aanmelden

U vult een kort formulier in, twee minuten, thuis. Geen medische vragen.

Telefoongesprek

Een onderzoeksmedewerker belt u binnen een week. Samen bekijkt u of er een onderzoek past.

Kennismaking

U komt langs bij Progress voor een gesprek met de onderzoeksarts. Pas dan beslist u.

Lopende alzheimeronderzoeken

Bij Progress lopen meerdere onderzoeken naar nieuwe middelen die aangrijpen op de oorzaken van alzheimer: op amyloid, op tau, of op het ontstekingsproces.

Bekijk alle lopende alzheimeronderzoeken

Een ouder echtpaar bekijkt samen papieren aan tafel Hersenen

MINDSET-1 DUTCH

Voor mensen met MCI of milde Alzheimer, een BMI van 18–40 en een MMSE-score van 12–22.…

Alzheimer 60 - 85 jaar Amsterdam Den Bosch Zwolle

*Liever bellen? Wij nemen de tijd voor u.

Een ouder echtpaar zit dicht tegen elkaar aan en glimlacht Hersenen

Alzheimer Efavirenz-CHOCOLAD

In dit onderzoek bekijken we of efavirenz veilig en werkzaam is bij mensen met vroege Alzheimer.…

Alzheimer 50 - 75 jaar Amsterdam

*Liever bellen? Wij nemen de tijd voor u.

Een oudere vrouw zit glimlachend aan haar keukentafel Hersenen

Alzheimer BMS CN0120052

In dit onderzoek bekijken we of KarXT samen met KarX-EC denk- en geheugenproblemen bij mensen met…

Alzheimer 60 - 85 jaar Amsterdam Den Bosch Zwolle

*Liever bellen? Wij nemen de tijd voor u.

Zoekt u voor uw partner, vader of moeder?

Misschien zoekt u niet voor uzelf, maar voor iemand die u na staat. U ziet dingen die de ander niet opmerkt. U mag ons bellen om te overleggen, ook als er nog geen diagnose is.

U vult het formulier in namens uw naaste, of u belt:

Bekijk of onderzoek iets is voor uw naaste

Veelgestelde vragen over oorzaken van alzheimer

Is alzheimer erfelijk?

In de meeste gevallen niet rechtstreeks. De genetische variant APOE4 verhoogt de kans, maar de meeste dragers krijgen de ziekte niet. Er bestaat een zeldzame erfelijke vorm van alzheimer die meestal tussen het 30e en 60e levensjaar begint.

Hoe ontstaat alzheimer?

In de hersenen klonteren twee eiwitten samen: amyloid en tau. Samen zorgen ze voor het afsterven van hersencellen. Waardoor dat proces begint, is nog niet volledig duidelijk.

Kunt u alzheimer voorkomen?

Er is geen bewezen manier om alzheimer te voorkomen. Wel hangen bewegen, gezonde bloedvaten en sociale contacten samen met een lagere kans. Dat betekent niet dat het de ziekte voorkomt, maar het kan bijdragen.

Zet de eerste stap

Twee minuten, thuis. Na het aanmelden belt een onderzoeksmedewerker u binnen een week.

Liever direct bellen?

Bellen is vrijblijvend, ook als u alleen iets wilt vragen.